Bitkiler Geceleri Oksijen Verir Mi?
Eskişehir’in hafif rüzgarlı gecelerinde, bir kafede otururken etrafımda yeşil bitkiler olduğunu fark ettim. O sırada aklıma geldi: “Peki ya bu bitkiler, gece boyunca oksijen veriyorlar mı?” Hani bazen bitkilerin fotosentez yaparak gündüzleri oksijen ürettiğini biliyoruz ama ya gece? Gerçekten bu yeşil dostlar geceleri de bize oksijen sunuyorlar mı, yoksa tam tersi bir şey mi oluyor? Hadi bunu birlikte keşfedelim.
Bitkiler Gündüzleri Oksijen Nasıl Üretiyor?
Önce, bitkilerin gündüzleri ne yaptığını hatırlayalım. Gündüzleri bitkiler, güneş ışığını kullanarak fotosentez yaparlar. Bu süreçte bitkiler, karbon dioksit alıp, güneş enerjisiyle birlikte oksijen üretirler. Yani aslında, tüm gün boyunca bitkiler hava temizleyici bir cihaz gibi çalışır. İyi ki varlar, değil mi? Şimdi hepimiz için önemli olan kısma gelelim: Gece bitkiler ne yapıyor?
Gece Bitkiler Oksijen Verir Mi?
Hadi, gece vakti bir bitkiyle bir araya geldiğimizi hayal edelim. Karşımızda gece saatlerinde ışık almayan bir saksı bitkisi var. Gündüz boyunca yaptığı fotosentezle oksijen üretmişti. Fakat gece olduğunda, işler değişiyor. İşte burada bir bilimsel dönüşüm başlıyor.
Bitkiler, geceleyin güneş ışığı almadıkları için fotosentez yapamazlar. Bu, bitkilerin oksijen üretmediği anlamına gelir. Ama bu demek değil ki bitkiler gece boyunca tamamen sessizleşiyorlar. Çünkü bitkiler, hayvanlar gibi nefes alır, yani oksijen tüketirler. Evet, doğru duydunuz, gece bitkiler oksijen tüketir! Ama bu, bitkilerin geceleyin tamamen karbondioksit yaydığı anlamına gelmez. Yani aslında, bitkiler gündüzleri oksijen üretiyor, geceyse oksijen tüketiyorlar.
Bunu şöyle düşünebiliriz: Gündüzleri bitkiler, enerjilerini güneş ışığından alıp “pahalı bir restoranda yemek yer gibi” oksijen üretirler. Ama gece geldiğinde, güneş ışığı olmadan işlevsel bir şekilde yaşamaya devam edebilmek için daha sade bir diyete geçerler: oksijen tüketir, karbon dioksit salarlar.
Bitkiler Gece Havanın Kalitesini Etkiler Mi?
Birçok kişi, evdeki bitkilerin geceleri oksijen tüketmesini düşündüğünde, bunları yatak odasından uzaklaştırma kararı verebiliyor. Fakat işin aslı şu ki, bir bitkinin geceleyin oksijen tüketmesi, o kadar da büyük bir sorun yaratmaz. Bir evdeki birkaç bitki, havayı kötüleştirmez.
Hatta bilimsel çalışmalar, evdeki bitkilerin ortam havasını genel anlamda iyileştirdiğini gösteriyor. Yani evde birkaç bitki bulundurmanın, içerideki karbon dioksit seviyelerini dengeleme ve hava kalitesini artırma konusunda faydalı olduğu söylenebilir. Ama evde binlerce bitki olursa, tabii ki durum farklı olabilir. Yani, evde bir bitki varken, “acaba oksijen seviyem düşer mi?” diye düşünmek gereksiz.
Peki, Gece İçin En İyi Bitkiler Hangileri?
Eğer hâlâ bitkiler konusunda endişeleriniz varsa ve bu endişeler geceleri oksijen tüketimiyle ilgiliyse, işinize yarayacak birkaç önerim olabilir. Geceyi rahat geçirmeniz için düşük ışıkta oksijen üretmeye devam edebilecek bitkileri tercih edebilirsiniz.
Mesela, yılan bitkisi (Sansevieria) ve barış çiçeği (Spathiphyllum), geceleyin oksijen üretebilen bitkiler arasında yer alır. Bu bitkiler, yapraklarındaki stomalar sayesinde geceleyin de karbon dioksit alıp, oksijen salabilirler. Ancak yine de unutmayın ki bu bitkiler bile geceleyin çok fazla oksijen üretmezler, çünkü fotosentez ışık gerektiren bir süreçtir.
Sonuç: Bitkiler Gece Oksijen Vermez, Ama…
Sonuç olarak, evet, bitkiler geceleyin oksijen vermezler. Ancak, gündüzleri ürettikleri oksijen sayesinde yaşamımıza katkıda bulunurlar. Gece boyunca ise oksijen tüketir, ama bu asla zararlı bir seviyeye ulaşmaz. Gündüzleri bizi oksijenle beslerken, geceleri de bizimle birlikte yaşamaya devam ederler.
Yani, eğer birkaç saksı bitkiniz varsa, bunların yatak odasında olmasında bir sakınca yok. Hatta onları sevmenin, onları sulamanın bile stres azaltıcı etkileri olabilir. Sonuçta, geceye geçmeden önce son bir kez onları sularken, “Teşekkür ederim, canım bitkiler” demek çok da fazla değil. Çünkü bu küçük yeşil dostlarımız, her zaman bir adım önde!